Artificial Intelligence voor het MKB: booming business of toekomstmuziek?

Artificial intelligence (AI) of kunstmatige intelligentie, het klinkt voor veel ondernemers in het midden- en klein bedrijf als een ver-van-mijn-bed-show, voorbestemd voor multinationals met grote budgetten. Maar is het dat ook? Bram Heijmink van Masc Software legt kort uit hoe AI werkt, bespreekt hoe de technieken ook kleinere bedrijven een voorsprong kunnen geven en geeft zijn visie op de toekomt van deze geavanceerde technologie.

Hoe werkt AI?

“Artificial intelIigence is zo’n fijn paraplubegrip waar je van alles onder kunt hangen, maar het belangrijkste kenmerk ervan is dat het wordt gevoed door machine learning. Een systeem kan zichzelf, door het verzamelen van grote hoeveelheden data, dingen aanleren zonder dat hier programmeerwerk voor nodig is. Het leren gaat met verschillende neuronen die allemaal één taak op zich nemen.

Een mooi voorbeeld van machine learning is een systeem dat zelf kan herkennen of een dier een kat of een hond is. Dit lijkt misschien eenvoudig, maar probeer het verschil zelf maar eens á la minute te omschrijven. De kans is groot dat je er even over moet nadenken. De technologie leert zichzelf aan de hand van kenmerken aan hoe het een kat of een hond kan herkennen (bijvoorbeeld ogen, kleur en hoeken). Maar niet alle honden zijn natuurlijk hetzelfde. Een Deense dog en een chihuahua lijken in de verste verte niet op elkaar. Zo makkelijk is het dus niet. Een systeem dat werkt met machine learning verzamelt echter zoveel gegevens, dat het herkennen op den duur vanzelf gaat.”

Interpretatie

Een van de belangrijkste dingen waarvoor AI gebruikt kan worden, is het interpreteren van vragen, objecten of situaties. Een ander voorbeeld uit de dagelijkse praktijk die de complexiteit illustreert is Siri, het systeem dat Apple gebruikt om jouw iPhone of iPad spraak gestuurd opdrachten te laten uitvoeren. 

“Stel; je wilt weten wat voor weer het wordt en je zegt; “Siri, wat is het weer?”. Allereerst moet Siri jouw vraag begrijpen. ‘Wat is het weer?’ kan namelijk ook betekenen dat je wilt weten hoe het weer in zijn algemeenheid in elkaar steekt. Het systeem moet begrijpen dat het geen heel verhaal hoeft af te steken over meteorologie en de atmosfeer. Het moet daarnaast zinsbouw begrijpen, want je kunt het ook anders vragen; “Wat wordt het weer vandaag?” Het weer in Maastricht is niet relevant als je in Nijmegen bent, dus de applicatie moet ook snappen wat jouw locatie is. En dan kun je op de plek van ‘het weer’ ook nog ‘het verkeer’ of ‘de Eiffeltoren’ invullen. Je kunt dit soort dingen natuurlijk allemaal handmatig programmeren, maar AI maakt het een stuk makkelijker.” 

De belangrijkste overweging om gebruik te maken van AI is daarom misschien wel de vraag of het de geld- en tijdsinvestering loont. Je moet het niet inzetten alleen maar om het in te zetten. Je kunt de technologie voor veel dingen gebruiken, maar het is ook erg complex en daardoor duur. Je moet je altijd afvragen of je iets niet veel efficiënter kunt oplossen met programmeerwerk.

Is AI ook interessant voor mijn organisatie?

“Een op maat gemaakte AI-oplossing is nog niet voor een paar duizend euro te koop. Het is echt een specialisatie binnen de IT die duur is vanwege de complexiteit. Er zijn geen bedrijven die het er ‘even naast’ doen. Bij Masc houden we de ontwikkelingen scherp in de gaten, maar het zelf ontwikkelen van AI-applicaties gaat nog een stap te ver. Wel wordt het steeds iets laagdrempeliger in die zin dat grote bedrijven tool kits, frameworks, libraries of code beschikbaar stellen om het maken van AI-applicaties te stimuleren. Zelf het wiel opnieuw uitvinden is daardoor niet altijd meer nodig.” 

Toch schuilt de toepassing van AI voor het MKB op dit moment vooral in de tools die grote tech-bedrijven ontwikkelen en doorverkopen. 

“Een mooi voorbeeld daarvan zijn Chatbots als Cleverbot en Mitsuku. Je ziet het steeds vaker; in een pop-up-scherm op een website kunnen bezoekers in een chatvenster vragen stellen. Het lijkt net alsof een vriendelijke medewerker je keurig antwoord geeft, maar in werkelijkheid praat je tegen een bot. Het systeem analyseert de getypte zinnen en geeft op basis daarvan een passend antwoord. Dit is een toepassing die direct voordeel kan opleveren voor kleinere bedrijven. Het verlaagt de werkdruk voor binnendienstmedewerkers en je kunt loonkosten uitsparen.”

Menselijke controle en wetgeving

Daarnaast kun je je afvragen of je technologie daadwerkelijk belangrijke beslissingen wilt laten nemen. In sommige situaties kan het misschien geen kwaad. Een advocaat kan AI bijvoorbeeld gebruiken om de juiste wet bij een casus te zoeken. Dit scheelt veel werk, maar een eindcontrole is altijd nodig.  Naast een menselijke check is ook wetgeving essentieel. Wie is verantwoordelijk voor de fouten van AI? Een bekend voorbeeld zijn de zelfrijdende auto’s van Tesla, waar al een aantal ongelukken mee gebeurd zijn. Nu ligt de verantwoordelijkheid nog bij jezelf, want er zit een stuur in de auto. Maar wat als straks het stuur verdwijnt?”

Ervaar zelf hoe lastig het is om AI voor je te laten beslissen.